Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa

Measures of Time and the Four Yugas

भूतभव्यानि यानीह वर्त्तमानानि यानि च / त्रेतायुगे च तान्यत्र जायन्ते चक्रवर्त्तिनः

bhūtabhavyāni yānīha varttamānāni yāni ca / tretāyuge ca tānyatra jāyante cakravarttinaḥ

भूतभव्यानि यानि च वर्त्तमानानि यानि चेह; तानि सर्वाणि त्रेतायुगेऽत्र चक्रवर्त्तिनो जायन्ते।

bhūta-bhavyānipast and future (things/ones)
bhūta-bhavyāni:
Viśeṣya (विशेष्य/Head of relative clause)
TypeAdjective
Rootbhūta (कृदन्त, √bhū + क्त) + bhavya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); dvandva adjective
yāniwhich
yāni:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); relative pronoun
ihahere
iha:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
varttamānānipresent (ones)
varttamānāni:
Viśeṣya (विशेष्य/Head of relative clause)
TypeAdjective
Rootvarttamāna (कृदन्त, √vṛt + शानच्)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); present participle used adjectivally
yāniwhich
yāni:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); relative pronoun
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
tretā-yugein the Tretā age
tretā-yuge:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Time)
TypeNoun
Roottretā (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); tretāyāḥ yuge (षष्ठी-तत्पुरुष)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक अव्यय)
tānithose
tāni:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); demonstrative pronoun
atrahere/therein
atra:
Deśa-adhikaraṇa (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक अव्यय)
jāyanteare born
jāyante:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootjan (धातु)
FormPresent (लट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन), Ātmanepada (आत्मनेपद)
cakravarttinaḥuniversal monarchs
cakravarttinaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootcakravartin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)