Shloka 39
Yuga-Vibhāga and Kāla-Pramāṇa
Measures of Time and the Four Yugas
Devanagari script
सप्त षष्टिस्तथान्यानि नियुतान्यधिकानि तु / विशतिश्च सहस्राणि कालो ऽयं साधिकं विना
Transliteration
sapta ṣaṣṭistathānyāni niyutānyadhikāni tu / viśatiśca sahasrāṇi kālo 'yaṃ sādhikaṃ vinā
Translation
सप्त षष्टिस्तथान्यानि नियुतान्यधिकानि तु । विशतिश्च सहस्राणि कालोऽयं साधिकं विना ॥
Word by Word
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्याशब्दः; (indeclinable numeral) परिमाणवाचक
षष्टिःsixty
षष्टिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootषष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्यावाचक
तथाalso/thus
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (thus/also)
अन्यानिother
अन्यानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषणम्
नियुतानिniyutas (a large number)
नियुतानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; संख्यावाचक (niyuta = ten-thousand/lakh per tradition)
अधिकानिadditional
अधिकानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘नियुतानि’ इत्यस्य विशेषणम्
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/but)
विशतिःtwenty
विशतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्यावाचक
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction/and)
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
कालःtime/period
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; सर्वनाम
स-अधिकम्with addition/extra
स-अधिकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + अधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; अव्ययीभाव (सह अधिकम् = with addition)
विनाwithout
विना:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गार्थक-निपात/पूर्वपद (without)