Shloka 68
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
तेषां गतिं सतत्त्वां च प्राप्तिं श्राद्धस्य चैव हि / न मृतानां गतिः शक्या ज्ञातुं न पुनरागतिः
Transliteration
teṣāṃ gatiṃ satattvāṃ ca prāptiṃ śrāddhasya caiva hi / na mṛtānāṃ gatiḥ śakyā jñātuṃ na punarāgatiḥ
Translation
तेषां गतिं सतत्त्वां च श्राद्धप्राप्तिं च निश्चयात् । न मृतानां गतिः शक्या ज्ञातुं न पुनरागमः ॥
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural), सर्वनाम (pronoun)
गतिम्the course/destination
गतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
सतत्त्वाम्the true nature/reality
सतत्त्वाम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसतत्त्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
प्राप्तिम्attainment/result
प्राप्तिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्राप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
श्राद्धस्यof the śrāddha rite
श्राद्धस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (N), षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
अवधारण (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
हिfor/indeed
हि:
हेतु/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; causal/emphatic)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
मृतानाम्of the dead (persons)
मृतानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootमृत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √मृ (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग (M) (प्रायः), षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used substantively)
गतिःthe destination/course
गतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
शक्याpossible
शक्या:
विशेषण (Adjectival predicate)
TypeAdjective
Rootशक्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शक् (धातु) + यत्)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); यत्-प्रत्ययान्त (potential/fit-to)
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
क्रियापूरक (Infinitival complement)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose/complement)
नnot
न:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formकाल/पुनरावृत्ति-बोधक-अव्यय (adverb)
आगतिःreturn/coming back
आगतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootआगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (F), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)