Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)

सूर्येण सह सामुद्रं गत्वा प्रातस्तनात्स वै / द्वौ कालौ संगमं चैव मध्याह्ने नियतं रविः

sūryeṇa saha sāmudraṃ gatvā prātastanātsa vai / dvau kālau saṃgamaṃ caiva madhyāhne niyataṃ raviḥ

सूर्येण सह सामुद्रं गत्वा प्रातस्तनात्स वै । द्वौ कालौ सङ्गमं चैव मध्याह्ने नियतं रविः ॥

sūryeṇawith the sun
sūryeṇa:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable (सह-अव्यय) indicating accompaniment
sāmudramthe sea/ocean (region)
sāmudram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsāmudra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular (used as destination)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√gam (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त) from √gam ‘to go’
prātaḥ-tanātfrom the morning time
prātaḥ-tanāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootprātaḥ (अव्यय) + tana (प्रातिपदिक)
FormAvyayībhāva compound (‘in the morning’), Ablative (5th), Singular; prātaḥ as avyaya + tanāt ‘from that time/period’
saḥhe/that (moon)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun, Masculine, Nominative, Singular
vaiindeed
vai:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
dvautwo
dvau:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvi (संख्याप्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual (agreeing with kālau)
kālautwo periods
kālau:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Dual
saṃgamammeeting/conjunction
saṃgamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsaṃgama (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative, Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-अव्यय)
evajust/indeed
eva:
Prayojaka-nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
FormEmphatic particle (निपात)
madhyāhneat midday
madhyāhne:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhyāhna (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
niyatamfixed/regular
niyatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniyata (√yam, क्त-कृदन्त as adjective)
FormNeuter, Accusative, Singular; used predicatively ‘fixed/settled’ (agreeing with implied ‘saṃgamaṃ’ or ‘kālam’)
raviḥthe sun
raviḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular