Shloka 13
Amāvasyā-Pitṛtarpaṇa: Purūravas and the Soma-Based Ancestral Offering (अमावस्या-पितृतर्पण / सोमतर्पण-विधि)
Devanagari script
कृष्णपक्षे भुजां प्रीत्या दह्यमानां तथांशुभिः / सद्यः प्रक्षरता तेन सौम्येन मधुना तु सः
Transliteration
kṛṣṇapakṣe bhujāṃ prītyā dahyamānāṃ tathāṃśubhiḥ / sadyaḥ prakṣaratā tena saumyena madhunā tu saḥ
Translation
कृष्णपक्षे भुजां प्रीत्या अंशुभिर्दह्यमानां तां सः । तेन सौम्येन मधुना सद्यः प्रक्षरयामास ॥
Word by Word
कृष्णपक्षेin the dark fortnight
कृष्णपक्षे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण + पक्ष (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th/सप्तमी), Singular; तत्पुरुष-समास (कृष्णः पक्षः)
भुजाम्the arm
भुजाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभुजा (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (ending -ām)
प्रीत्याwith affection
प्रीत्या:
Hetu/Instrument (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रीति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
दह्यमानाम्being burnt
दह्यमानाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदह् (धातु) → दह्यमान (कृदन्त)
FormPresent passive participle (शानच्), Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; qualifying भुजाम्
तथाthus; likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण)
अंशुभिःby rays
अंशुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Plural
सद्यःimmediately
सद्यः:
Sambandha (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक क्रियाविशेषण)
प्रक्षरताflowed forth
प्रक्षरता:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + क्षर् (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular; Parasmaipada
तेनby that; thereby
तेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; pronoun
सौम्येनgentle; pleasant
सौम्येन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसौम्य (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; qualifying मधुना
मधुनाwith honey/nectar
मधुना:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; pronoun