Shloka 98
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
आश्रयाः पुण्यकीर्तीनां सुशुक्लाश्चापि वर्णतः / घनतोयात्मिका ज्ञेयाः कल्पादावेव निर्मिताः
Transliteration
āśrayāḥ puṇyakīrtīnāṃ suśuklāścāpi varṇataḥ / ghanatoyātmikā jñeyāḥ kalpādāveva nirmitāḥ
Translation
पुण्यकीर्तीनामाश्रयाः सुशुक्लाश्चापि वर्णतः; घनतोयात्मिका ज्ञेयाः कल्पादावेव निर्मिताः।
Word by Word
आश्रयाःabodes, supports
आश्रयाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootआश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural
पुण्य-कीर्तीनाम्of those of virtuous fame
पुण्य-कीर्तीनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootपुण्य (प्रातिपदिक) + कीर्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन — Genitive plural; कर्मधारयः (पुण्या कीर्तिः)
सु-शुक्लाःvery white, bright
सु-शुक्लाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootसु (उपसर्ग/अव्यय) + शुक्ल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
वर्णतःin color; by color
वर्णतः:
Hetu (हेतु/Cause)
TypeNoun
Rootवर्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन — Ablative singular; हेतौ/प्रकारे
घन-तोय-आत्मिकाःhaving dense water as their nature
घन-तोय-आत्मिकाः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootघन (प्रातिपदिक) + तोय (प्रातिपदिक) + आत्मिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; तत्पुरुषः (घनं तोयं यस्य/येषां ते)
ज्ञेयाःto be known
ज्ञेयाः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण/Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञेय (कृदन्त)
Formgerundive/तव्यत्-अर्थ, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural; विधेय-विशेषणम्
कल्प-आदौat the beginning of the kalpa
कल्प-आदौ:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootकल्प (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; तत्पुरुषः (कल्पस्य आदौ)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
निर्मिताःcreated, formed
निर्मिताः:
Vidheyavisheshana (विधेय-विशेषण/Predicative adjective)
TypeAdjective
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन — Nominative plural