Shloka 53
ध्रुवचर्याकीर्तनं / Dhruva-caryā-kīrtana
Account of Dhruva’s Course and Related Cosmological Ordering
Devanagari script
द्युतिर्द्युतिमतां कृत्स्नं यत्तेजः सार्वलौकिकम् / सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः
Transliteration
dyutirdyutimatāṃ kṛtsnaṃ yattejaḥ sārvalaukikam / sarvātmā sarvalokeśo mahādevaḥ prajāpatiḥ
Translation
द्युतिर्मतां कृत्स्ना द्युतिः यत् तेजः सार्वलौकिकम्; स एव सर्वात्मा सर्वलोकेशो महादेवः प्रजापतिः।
Word by Word
dyutiḥsplendour, radiance
dyutiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdyuti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा, एकवचन
dyutimatāmof the radiant ones
dyutimatām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootdyutimat (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual), षष्ठी, बहुवचन; गुणवाचक-प्रातिपदिक (possessive adjective used substantively)
kṛtsnamentire
kṛtsnam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootkṛtsna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषण (object-qualifier)
yatwhich/that
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
tejaḥenergy, brilliance
tejaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottejas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sārva-laukikamuniversal, belonging to all worlds
sārva-laukikam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva + laukika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (sārva = pertaining to all) qualifying tejaḥ
sarva-ātmāthe Self of all
sarva-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (whose self is all / the Self of all)
sarva-loka-īśaḥlord of all worlds
sarva-loka-īśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva + loka + īśa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lord of all worlds)
mahā-devaḥMahādeva
mahā-devaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + deva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (great god)
prajā-patiḥPrajāpati
prajā-patiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprajā + pati (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (lord of creatures)