Previous Verse
Next Verse

Shloka 89

अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures

सूर्यो द्वादशभिः शैर्घ्यान्मुहूर्तैर्दक्षिणायने / त्रयोदशार्द्धमृक्षाणामह्ना तु चरते रविः

sūryo dvādaśabhiḥ śairghyānmuhūrtairdakṣiṇāyane / trayodaśārddhamṛkṣāṇāmahnā tu carate raviḥ

सूर्यो द्वादशभिः शैर्घ्यान्मुहूर्तैर्दक्षिणायने । त्रयोदशार्द्धमृक्षाणामह्ना तु चरते रविः ॥

sūryaḥthe Sun
sūryaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dvādaśabhiḥby twelve
dvādaśabhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvādaśa (प्रातिपदिक/संख्या)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
śairghyānlengths/durations
śairghyān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśairghya (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Plural (बहुवचन)
muhūrtaiḥby muhūrtas
muhūrtaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmuhūrta (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Plural (बहुवचन)
dakṣiṇāyanein the southern solstice/half-year
dakṣiṇāyane:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdakṣiṇa + ayana (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
trayodaśārdhamthirteen and a half
trayodaśārdham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottrayodaśa + ardha (प्रातिपदिक/संख्या)
FormDvigu numeral compound; Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); used as quantifier
ṛkṣāṇāmof the lunar mansions/constellations
ṛkṣāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootṛkṣa (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
ahnāin a day/by day
ahnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootahan (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Instrumental (3rd/तृतीया), Singular (एकवचन)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात), contrastive/emphatic
caratemoves/traverses
carate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcar (धातु)
FormPresent tense (लट्), Ātmanepada (आत्मनेपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
raviḥthe Sun (Ravi)
raviḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootravi (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)