Shloka 140
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
तस्य वै पूर्वतः शृङ्गं मध्यमं तद्धिरण्मयम् / दक्षिणं राजतं चैव शृङ्गं तु स्फटिकप्रभम्
Transliteration
tasya vai pūrvataḥ śṛṅgaṃ madhyamaṃ taddhiraṇmayam / dakṣiṇaṃ rājataṃ caiva śṛṅgaṃ tu sphaṭikaprabham
Translation
तस्य शैलस्य पूर्वतः शृङ्गं, मध्यं तु हिरण्मयं; दक्षिणं राजतं शृङ्गं, स्फटिकप्रभया दीप्तम्।
Word by Word
तस्यof it/of that (mountain)
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (genitive of pronoun)
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (निपात/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
पूर्वतःon the east side/from the east
पूर्वतः:
अधिकरण (अधिकरण/locative sense)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक) + तस् (तद्धित-अव्यय)
Formअव्यय (adverb), दिक्-प्रयोग (directional)
शृङ्गम्peak, horn (summit)
शृङ्गम्:
कर्ता (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (singular)
मध्यमम्middle
मध्यमम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootमध्यम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (adjective) शृङ्गम्-विशेषण
तत्that
तत्:
सम्बन्ध (correlative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (demonstrative)
हिरण्मयम्made of gold
हिरण्मयम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootहिरण्मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (adjective)
दक्षिणम्southern/right-side
दक्षिणम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; दिक्-विशेषण (directional adjective)
राजतम्made of silver
राजतम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootराजत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
चand
च:
सम्बन्ध (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवjust/indeed
एव:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (particle of emphasis)
शृङ्गम्peak
शृङ्गम्:
कर्ता (कर्ता/subject)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
तुbut/and indeed
तु:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेष (particle: but/indeed)
स्फटिकप्रभम्having crystal-like radiance
स्फटिकप्रभम्:
विशेषण (adjectival)
TypeAdjective
Rootस्फटिक (प्रातिपदिक) + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): स्फटिकस्य प्रभा यस्य तत्