Shloka 138
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
यः श्वेतस्योत्तरश्चैव शृङ्गवान्नाम पर्व्वतः / त्रीणितस्य तु शृङ्गाणि स्पृशन्तीव नभस्तलम्
Transliteration
yaḥ śvetasyottaraścaiva śṛṅgavānnāma parvvataḥ / trīṇitasya tu śṛṅgāṇi spṛśantīva nabhastalam
Translation
श्वेतस्योत्तरतो यः शृङ्गवान्नाम पर्वतः। तस्य त्रीणि शृङ्गाणि नभस्तलमिव स्पृशन्ति॥
Word by Word
यःwho/which
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
श्वेतस्यof Śveta (the white one/name)
श्वेतस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootश्वेत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
उत्तरःnorthern/situated to the north
उत्तरः:
Vidheyaviśeṣaṇa (विधेयविशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); predicate adjective to यः/पर्वतः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/बल)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
FormParticle (निपात)
शृङ्गवान्having peaks/horned
शृङ्गवान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशृङ्गवत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); possessive adjective
नामby name/called
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
FormParticle (निपात) used in naming/appellation
पर्वतःmountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
त्रीणिthree
त्रीणि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (प्रातिपदिक)
FormNumeral, Neuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन); qualifies शृङ्गाणि
तस्यof that (mountain)
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
FormParticle (निपात)
शृङ्गाणिpeaks
शृङ्गाणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशृङ्ग (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
स्पृशन्तिtouch
स्पृशन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√स्पृश् (धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada, 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन)
इवas if/like
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
FormParticle of comparison (उपमा-वाचक निपात)
नभस्तलम्the surface of the sky/sky-vault
नभस्तलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनभस् (प्रातिपदिक) + तल (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)