Shloka 37
Naimiṣa-satra Praśna–Prativacana
The Sages’ Questions at Naimiṣa and Sūta’s Reply
Devanagari script
चक्रिरे पृष्ठगमनाः सर्वानयुतदक्षिणान् / समाप्तयज्ञो यत्रास्ते वासुदेवं महाधिपम्
Transliteration
cakrire pṛṣṭhagamanāḥ sarvānayutadakṣiṇān / samāptayajño yatrāste vāsudevaṃ mahādhipam
Translation
चक्रिरे पृष्ठगमनाः सर्वान् अयुतदक्षिणान् । समाप्तयज्ञो यत्रास्ते वासुदेवं महाधिपम् ॥
Word by Word
cakrirethey performed / they did
cakrire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (कृ धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
pṛṣṭha-gamanāḥthose who go behind / followers
pṛṣṭha-gamanāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpṛṣṭha (प्रातिपदिक) + gamana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), बहुवचन (plural); तत्पुरुषः (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः) ‘पृष्ठे गमनं येषाम्’
sarva-anayuta-dakṣiṇānall (sacrifices) with innumerable fees/donations
sarva-anayuta-dakṣiṇān:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + anayuta (प्रातिपदिक) + dakṣiṇā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative, 2nd), बहुवचन (plural); समासः—तत्पुरुषः (विशेषणसमासः)
samāpta-yajñaḥ(he) whose sacrifice is completed / with completed sacrifice
samāpta-yajñaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsamāpta (कृदन्त/प्रातिपदिक) + yajña (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (nominative, 1st), एकवचन (singular); कर्मधारयः—‘समाप्तः यज्ञः यस्य/यत्र’ (contextual epithet)
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formसम्बन्ध/देशवाचक-अव्यय (relative adverb: ‘where’)
āstesits / remains
āste:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootās (आस् धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular)
vāsudevamVāsudeva
vāsudevam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvāsudeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (singular)
mahādhipamthe great lord/sovereign
mahādhipam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + adhipa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (accusative, 2nd), एकवचन (singular); कर्मधारयः—‘महान् अधिपः’