Shloka 4
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
दिव्यं च नन्दनवनं तस्यास्तीरे महद्वनम् / प्रागुत्तरेम कैलासाद्दिव्यं सर्वौंषधि गिरिम्
Transliteration
divyaṃ ca nandanavanaṃ tasyāstīre mahadvanam / prāguttarema kailāsāddivyaṃ sarvauṃṣadhi girim
Translation
तस्यास्तीरे दिव्यं नन्दनवनं तथा महद्वनं विद्यते। कैलासात् प्रागुत्तरदिशि सर्वौषधिमयो दिव्यः गिरिरस्ति॥
Word by Word
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction/particle)
नन्दनवनम्the Nandana grove
नन्दनवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनन्दन + वन (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नन्दनस्य वनम्)
तस्यof it/of that
तस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम
तीरेon the bank/shore
तीरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
महत्great
महत्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषणम्
वनम्forest
वनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
प्राक्to the east/earlier
प्राक्:
Adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootप्राक् (अव्यय)
Formदिक्/देशवाचक-अव्यय (adverb of direction)
उत्तरेin the north
उत्तरे:
Adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; दिक्विशेषणम्
इमthis
इम:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम (वैदिक/पुराण-प्रयोगः)
कैलासात्from Kailāsa
कैलासात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootकैलास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; अपादान
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम्
सर्वौषधिhaving all herbs / all-medicinal
सर्वौषधि:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व + औषधि (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक (औषधि), समासः कर्मधारयः (सर्वा औषधयः यस्मिन्/यस्य); अत्र विशेषणरूपेण अव्ययवत्-पूर्वपद
गिरिम्mountain
गिरिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन