Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्

Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū

तस्मिन्गिरौ निवसति गिरीशो धूम्रलोचनः / तस्या पादात्प्रभवति शैलोदं नाम तत्सरः

tasmingirau nivasati girīśo dhūmralocanaḥ / tasyā pādātprabhavati śailodaṃ nāma tatsaraḥ

तस्मिन् गिरौ निवसति गिरीशो धूम्रलोचनः; तस्या पादात् प्रभवति शैलोदं नाम तत्सरः।

tasminin that
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); pronominal adjective with girau
girauon/in the mountain
girau:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
nivasatidwells
nivasati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√vas (वस् धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
girīśaḥLord of the mountain (Śiva)
girīśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgiri (प्रातिपदिक) + īśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
dhūmra-locanaḥsmoke-eyed
dhūmra-locanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdhūmra (प्रातिपदिक) + locana (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); bahuvrīhi ‘whose eyes are smoky’ qualifying girīśaḥ
tasyāḥof that (mountain)
tasyāḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
pādātfrom the foot/base
pādāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Ablative (5th/पञ्चमी), Singular (एकवचन)
prabhavatiarises, originates
prabhavati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√bhū (भू धातु)
FormPresent tense (लट्), Parasmaipada (परस्मैपद), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन)
śailodamŚailoda (name)
śailodam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaila (प्रातिपदिक) + uda (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); name of the lake
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormIndeclinable used for naming (नाम-अव्यय)
tatthat
tat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); demonstrative qualifying saraḥ
saraḥlake
saraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaras (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)