Shloka 14
कैलास-मन्दाकिनी-स्वच्छोदा-लौहित्य-सरयू-उद्गमवर्णनम्
Kailāsa and the Origins of Mandākinī, Svacchodā, Lauhitya, and Sarayū
Devanagari script
वृत्रकायात्किलोत्पन्नमञ्जनं त्रिककुं प्रति / सर्वधातुमयस्तत्र सुमहान्वैद्युतो गिरिः
Transliteration
vṛtrakāyātkilotpannamañjanaṃ trikakuṃ prati / sarvadhātumayastatra sumahānvaidyuto giriḥ
Translation
वृत्रस्य कायात् किलोत्पन्नम् अञ्जनं त्रिककुं प्रति; तत्र सर्वधातुमयो वै सुमहान् वैद्युतो गिरिः।
Word by Word
वृत्रकायात्from Vṛtra's body
वृत्रकायात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootवृत्र-काय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/ablative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (वृत्रस्य कायः)
किलindeed, it is said
किल:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootकिल (अव्यय)
Formनिपात (particle), अर्थे—खलु/इति प्रसिद्धम्
उत्पन्नम्arisen, produced
उत्पन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्√पद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (अञ्जनम्)
अञ्जनम्collyrium/black pigment (añjana)
अञ्जनम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअञ्जन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
त्रिककुम्Trikaku (a place/mountain)
त्रिककुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिककु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; गन्तव्य-देश (object of motion)
प्रतिtowards
प्रति:
Adhikarana (अधिकरण/goal marker)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय, दिशार्थे (towards)
सर्वधातुमयःmade of all metals
सर्वधातुमयः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-धातु-मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (सर्वेषां धातूनां मयः = made of all metals)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
सुमहान्very great
सुमहान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु-महत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिः)
वैद्युतःof lightning, shining like lightning
वैद्युतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवैद्युत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (गिरिः)
गिरिःmountain
गिरिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन