Shloka 53
Devanagari script
आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् / यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः
Transliteration
āgnī dhrasteṣu varṣeṣu putrāṃstānabhyaṣecayat / yathākramaṃ sa dharmātmā tatastu tapasi sthitaḥ
Translation
आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् । यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः ॥
Word by Word
आग्नीĀgnī (name)
आग्नी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआग्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्ता (name; reading uncertain)
ध्रस्तेषुin the assigned/placed (regions)
ध्रस्तेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootध्रस्त (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7), बहुवचन; विशेषण; अधिकरण
वर्षेषुin the regions
वर्षेषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), बहुवचन; अधिकरण
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; कर्म
तान्those
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; विशेषण/निर्देश
अभ्यषेचयत्anointed/installed
अभ्यषेचयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + सिच् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense ‘to anoint/appoint’ (अभिषेचयति)
यथाक्रमम्in order
यथाक्रमम्:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा + क्रम (अव्ययीभाव-समास)
Formअव्यय; अव्ययीभावसमास; क्रियाविशेषण ‘in due order’
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्ता
धर्मात्माrighteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्मात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; बहुव्रीहिः: धर्मः आत्मा यस्य सः
ततःthereafter
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb) ‘thereafter/from that’
तुthen/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
तपसिin austerity
तपसि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण
स्थितःremained/was established
स्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तृसमन्वय