Shloka 5
Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)
Devanagari script
ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा
Transliteration
sasamudrā karavatī prativarṣaṃ niveśitā / svāyaṃbhuveṃ'tare pūrvamādye tretāyuge tathā
Translation
सा समुद्रपर्यन्ता करावती प्रतिवर्षं निवेशिता; स्वायम्भुवमन्वन्तरे पूर्वम् आद्ये त्रेतायुगे तथा।
Word by Word
स-समुद्राtogether with the oceans
स-समुद्रा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक) + स (उपसर्ग/सह-अर्थे अव्यय)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); अव्ययीभाव-समासः (सह समुद्रैः)
करवतीthe earth (Karavatī)
करवती:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकरवत् (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
प्रति-वर्षम्every year
प्रति-वर्षम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootवर्ष (प्रातिपदिक) + प्रति (उपसर्ग/अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-समासः; adverbial sense ‘each year’
निवेशिताwas established/settled
निवेशिता:
Karma (कर्म) / Predicative (विधेय)
TypeVerb
Rootनि-विश् (धातु)
FormPast passive participle (कृत्: क्त/क्तप्रत्ययान्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); कर्मणि प्रयोगः ‘was settled/established’
स्वायंभुवेin (the reign/period) of Svāyambhuva
स्वायंभुवे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्वायंभुव (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
अन्तरेin the Manvantara/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); ‘in the interval/Manvantara’
पूर्वम्formerly
पूर्वम्:
Kala-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb ‘formerly/earlier’
आद्येin the first (age)
आद्ये:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआद्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); qualifies ‘युगे’ (understood)
त्रेता-युगेin the Tretā-yuga
त्रेता-युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रेता (प्रातिपदिक) + युग (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); षष्ठी-तत्पुरुषः/निर्देश-तत्पुरुषः ‘the yuga called Tretā’
तथाthus/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; particle/adverb ‘thus/also’