Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

Priyavrata-vaṃśa and Saptadvīpa Vibhāga (प्रियव्रतवंशः सप्तद्वीपविभागश्च)

उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः / अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः

uṣṇasyoṣṇaḥ smṛto deśaḥ pāvanasyāpi pāvanaḥ / andhakārasya deśastu āndhakāraḥ prakīrttitaḥ

उष्णस्य देशः उष्ण एव स्मृतः; पावनस्यापि देशः पावनः। अन्धकारस्य तु देशः ‘आन्धकारः’ इति प्रकीर्तितः।

uṣṇasyaof the hot (region/quality)
uṣṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootuṣṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
uṣṇaḥhot
uṣṇaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootuṣṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; used as predicate adjective
smṛtaḥis said/considered
smṛtaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु) + ta (क्त)
FormPast passive participle (कृत्—क्त), Masculine, Nominative, Singular; passive sense ‘is said/considered’
deśaḥregion/country
deśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
pāvanasyaof the purifying (one/thing)
pāvanasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpāvana (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th), Singular
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात) meaning ‘also/even’
pāvanaḥpurifying
pāvanaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāvana (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; predicate adjective
andhakārasyaof darkness
andhakārasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootandhakāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th), Singular
deśaḥregion
deśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdeśa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormParticle (निपात) marking contrast/emphasis
āndhakāraḥdark
āndhakāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootāndhakāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular; predicate adjective meaning ‘dark’
prakīrttitaḥis proclaimed
prakīrttitaḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra + kīrt (धातु) + ta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular; ‘is proclaimed/celebrated’