Shloka 33
भृगुवंश-प्रसववर्णनम्
Genealogical Emanations in the Bhṛgu Line
Devanagari script
स वै शङ्खपदः श्रीमांल्लोकपालः प्रजापतिः / दक्षिणस्यां दिशि रतः काम्या दत्ता प्रियव्रते
Transliteration
sa vai śaṅkhapadaḥ śrīmāṃllokapālaḥ prajāpatiḥ / dakṣiṇasyāṃ diśi rataḥ kāmyā dattā priyavrate
Translation
स एव शङ्खपदः श्रीमान् लोकपालः प्रजापतिः। दक्षिणदिशि निरतः काम्यां दत्तां प्रियव्रते॥
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphatic)
शङ्खपदःŚaṅkhapada (name)
शङ्खपदः:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootशङ्खपद (प्रातिपदिक; शङ्ख + पद)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
श्रीमान्prosperous, illustrious
श्रीमान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)
लोकपालःguardian of the world (lokapāla)
लोकपालः:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootलोकपाल (प्रातिपदिक; लोक + पाल)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative)
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता/Subject - apposition)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक; प्रजा + पति)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
दक्षिणस्याम्in the southern
दक्षिणस्याम्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (qualifying diś)
दिशिdirection
दिशि:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
रतःengaged, devoted
रतः:
Karta (कर्ता/Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) → रत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle), ‘engaged/attached’
काम्याKāmyā (name)
काम्या:
Karta (कर्ता/Subject - of implied ‘was given’)
TypeNoun
Rootकाम्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दत्ताgiven (was given)
दत्ता:
Karma/Kriyā (कर्म/क्रिया-भाव; predicate)
TypeVerb
Rootदा (धातु) → दत्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used predicatively: ‘was given’
प्रियव्रतेto Priyavrata
प्रियव्रते:
Sampradana (सम्प्रदान/Dative recipient)
TypeNoun
Rootप्रियव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन