Shloka 58
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
अन्नं भवति वै वृष्ट्या लोकानां संभवस्ततः / आप्याययन्ति ते यस्मात्सोमं चान्नं च योगतः
Transliteration
annaṃ bhavati vai vṛṣṭyā lokānāṃ saṃbhavastataḥ / āpyāyayanti te yasmātsomaṃ cānnaṃ ca yogataḥ
Translation
वृष्ट्या वै अन्नं भवति; ततो लोकानां सम्भवः। ये तु योगतः सोमं च अन्नं च आप्याययन्ति, तेषां तद् पोषणहेतुः।
Word by Word
अन्नम्food, grain
अन्नम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन
भवतिbecomes/arises
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
वृष्ट्याby rain
वृष्ट्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवृष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
लोकानाम्of beings/people (of the worlds)
लोकानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), बहुवचन
संभवःorigin, coming into being
संभवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसम्-भव (प्रातिपदिक; from धातु √भू)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन
ततःtherefrom/thereafter
ततः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), अपादानार्थ/क्रम (from that/thereafter)
आप्याययन्तिthey nourish/increase
आप्याययन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्यै (धातु) [णिच् causative]
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; णिच् (causative)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
यस्मात्from which/because of which
यस्मात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन; सर्वनाम
सोमम्Soma (nectar/moon)
सोमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन
चand
च:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
योगतःby connection/through (their) relation
योगतः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयोगतः (अव्यय; from योग)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial), हेतौ/प्रकारे (by means of/through)