Shloka 41
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
कस्माच्च पितरः पूर्वं यज्ञं पुष्णन्ति नित्यशः / क्रियाश्च सर्वा वर्त्तन्ते श्राद्धपूर्वा महात्मनाम्
Transliteration
kasmācca pitaraḥ pūrvaṃ yajñaṃ puṣṇanti nityaśaḥ / kriyāśca sarvā varttante śrāddhapūrvā mahātmanām
Translation
कस्माच्च पितरः पूर्वं यज्ञं पुष्णन्ति नित्यशः? क्रियाश्च सर्वा वर्तन्ते श्राद्धपूर्वा महात्मनाम्।
Word by Word
कस्मात्from what, why
कस्मात्:
अपादान (Apādāna/Source-Cause)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग (Masc/Neut), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative, 5th), एकवचन (Singular)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
पितरःthe Pitṛs
पितरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
पूर्वम्first, beforehand
पूर्वम्:
कालाधिकरण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन (Singular)
पुष्णन्तिnourish, promote
पुष्णन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural)
नित्यशःalways, continually
नित्यशः:
काल/प्रकार (Time/Manner)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb; distributive/continuative)
क्रियाःrites, actions
क्रियाः:
कर्ता/विषय (Karta/Topic)
TypeNoun
Rootक्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
चand
च:
समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
सर्वाःall
सर्वाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
वर्तन्तेproceed, take place
वर्तन्ते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), आत्मनेपद (Ātmanepada)
श्राद्धपूर्वाःpreceded by śrāddha
श्राद्धपूर्वाः:
विशेषण (Viśeṣaṇa)
TypeAdjective
Rootश्राद्ध + पूर्व (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural); तृतीया/उपपद-तत्पुरुष (adjectival): श्राद्धेन पूर्वाः / श्राद्धं पूर्वं यस्याः (sense: preceded by śrāddha)
महात्मनाम्of great-souled ones
महात्मनाम्:
सम्बन्ध (Ṣaṣṭhī-sambandha/Possessor)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), बहुवचन (Plural)