Shloka 33
पितृसर्ग-श्राद्धप्रश्नाः
Pitri-Origins and Shraddha Queries
Devanagari script
तेषामाप्याययिष्यन्ति श्राद्धदानेन वै प्रजाः / एवमाज्ञा कृता पूर्वं ब्रह्मणा परमेष्ठिना
Transliteration
teṣāmāpyāyayiṣyanti śrāddhadānena vai prajāḥ / evamājñā kṛtā pūrvaṃ brahmaṇā parameṣṭhinā
Translation
श्राद्धदानात् प्रजाः तेषां पितॄणाम् आप्यायनं करिष्यन्ति; एवं परमेष्ठिना ब्रह्मणा पूर्वमेव आज्ञा कृता।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; genitive
आप्याययिष्यन्तिwill cause to thrive/nourish
आप्याययिष्यन्ति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootआ-√प्यै/प्या (धातु) (causative of √प्यै ‘to swell, thrive’)
Formणिच्-प्रयोजक (Causative), लृट् (Future/लृट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद
श्राद्धदानेनby the offering of śrāddha-gifts
श्राद्धदानेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + दान (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; instrumental of means
वैindeed
वै:
सम्बोधक/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
प्रजाःthe progeny/people
प्रजाः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
एवम्thus
एवम्:
प्रकार (Prakāra/Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb)
आज्ञाcommand/ordinance
आज्ञा:
कर्ता (Kartā/Subject—of passive sense)
TypeNoun
Rootआज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
कृताwas made/ordained
कृता:
कर्मणि-विशेषण (Predicate adjective in passive)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; agrees with ‘ājñā’
पूर्वम्formerly/beforehand
पूर्वम्:
काल (Kāla/Time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण
ब्रह्मणाby Brahmā
ब्रह्मणा:
कर्ता (Kartā/Agent—instrumental)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; agent-instrumental in passive
परमेष्ठिनाby the Supreme Lord (Parameṣṭhin)
परमेष्ठिना:
कर्ता (Kartā/Agent—apposition)
TypeNoun
Rootपरमेष्ठिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; epithet in apposition to brahmaṇā