Shloka 74
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
तस्य पत्न्यस्तु सुन्दर्यों दशैवासन्पतिव्रताः / बद्राश्वस्य घृताच्यां वै दशाप्सरसि सूनवः
Transliteration
tasya patnyastu sundaryoṃ daśaivāsanpativratāḥ / badrāśvasya ghṛtācyāṃ vai daśāpsarasi sūnavaḥ
Translation
तस्य दशैव पत्न्यः सुन्दर्यः पतिव्रताः आसन्। बद्राश्वस्य घृताच्यां दशाप्सरसि सूनवोऽभवन्॥
Word by Word
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/genitive), एकवचन (singular), पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (contextual) सर्वनाम
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
कर्ता (Karta/subject)
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन (plural)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (particle)
सुन्दर्यःbeautiful
सुन्दर्यः:
विशेषण (qualifier of subject)
TypeAdjective
Rootसुन्दरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण (adjective) पत्न्यः इति विशेष्ये
दशten
दश:
विशेषण (numerical qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत् प्रयोगः; स्त्रीलिङ्ग-बहुवचन-प्रथमा अर्थे (agreeing with पत्न्यः)
एवindeed/just
एव:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
आसन्were
आसन्:
क्रिया (verbal predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन (plural)
पतिव्रताःdevoted to their husbands
पतिव्रताः:
विशेषण (qualifier of पत्न्यः)
TypeAdjective
Rootपति+व्रता (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुषः (पतेः व्रता = devoted to husband)
बद्राश्वस्यof Badrāśva
बद्राश्वस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootबद्राश्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (genitive singular)
घृताच्याम्in/through Ghṛtācī (name of an apsaras)
घृताच्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/locative)
TypeNoun
Rootघृताची (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/locative), एकवचन
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
दशten
दश:
विशेषण (numerical qualifier)
TypeAdjective
Rootदशन् (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक; पुल्लिङ्ग-बहुवचन-प्रथमा अर्थे (agreeing with सूनवः)
अप्सरसिin an apsaras (i.e., from an apsaras)
अप्सरसि:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootअप्सरस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
सूनवःsons
सूनवः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन