Shloka 8
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
एवमुक्तो ऽब्रवीदेनां दृष्ट्वा दिव्येन चक्षुषा / माहेन्द्री त्वं वरारोहे मद्धितार्थमिहागता
Transliteration
evamukto 'bravīdenāṃ dṛṣṭvā divyena cakṣuṣā / māhendrī tvaṃ varārohe maddhitārthamihāgatā
Translation
एवमुक्तोऽब्रवीदेनां दिव्येन चक्षुषा दृष्ट्वा। माहेन्द्री त्वं वरारोहे मद्धितार्थमिहागता॥
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण
उक्तःhaving been spoken to
उक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having been addressed/said (to)’
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
एनाम्her
एनाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), ‘having seen’
दिव्येनdivine
दिव्येन:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; qualifying ‘cakṣuṣā’
चक्षुषाwith (his) eye/vision
चक्षुषा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; instrumental of means
माहेन्द्रीO Māhendrī
माहेन्द्री:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमाहेन्द्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; vocative (epithet)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
वरारोहेO fair-hipped one
वरारोहे:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवर + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; कर्मधारय ‘excellent + ascent/hip’ (epithet)
मद्my
मद्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन; in compound with ‘हितार्थम्’
हितार्थम्for (my) benefit
हितार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootहित + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (अर्थः हितस्य) ‘for the sake of benefit’
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
आगताhave come
आगता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘having come’