Shloka 6
Jayantī–Kāvyā (Śukra) Saṃvāda: Varadāna and the Ten-Year Concealment
Devanagari script
किमिच्छसि वरारोहे कस्ते कामः समृद्ध्यताम् / तं ते संपूरयाम्यद्य यद्यपि स्यात्सुदुर्लभः
Transliteration
kimicchasi varārohe kaste kāmaḥ samṛddhyatām / taṃ te saṃpūrayāmyadya yadyapi syātsudurlabhaḥ
Translation
किमिच्छसि वरारोहे? कस्ते कामः समृद्ध्यताम्। तं ते सम्पूरयाम्यद्य, यद्यपि स्यात् सुदुर्लभः।
Word by Word
किम्what
किम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; प्रश्नवाचक
इच्छसिyou desire
इच्छसि:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootइष्/इच्छ् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
वरारोहेO fair-limbed/beautiful one
वरारोहे:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootवरारोहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय (वर + आरोहा)
कःwhat/which (m.)
कः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक
तेyour
ते:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (6th/4th), एकवचन; सर्वनाम (here: genitive ‘your’)
कामःdesire/wish
कामः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन
समृद्ध्यताम्may (it) be fulfilled
समृद्ध्यताम्:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootसम्+ऋध् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आशीर्लिङ्गार्थे ‘may it prosper/be fulfilled’
तम्that (wish)
तम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/द्वितीया), एकवचन; सर्वनाम
तेfor you/to you
ते:
सम्प्रदान (Sampradāna/Recipient)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (4th/चतुर्थी), एकवचन; सर्वनाम
संपूरयामिI will fulfill
संपूरयामि:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootसम्+पूरय् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
अद्यtoday/now
अद्य:
कालाधिकरण (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (temporal adverb)
यद्यपिalthough
यद्यपि:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootयद्यपि (अव्यय)
Formअव्यय; अव्ययीभाव-समुच्चय (concessive conjunction ‘although’)
स्यात्may be/were to be
स्यात्:
क्रिया (Kriyā/Predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
सुदुर्लभःvery difficult to obtain
सुदुर्लभः:
कर्तृविशेषण/विधेय (Predicate qualifier)
TypeAdjective
Rootसुदुर्लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय (सु + दुर्लभ)