Shloka 85
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ध्वजलक्षं समाविश्य विप्रचित्तिः महानुजः / दैत्यांश्च दानवांश्चैव संहतान्कृत्स्नशश्च तान्
Transliteration
dhvajalakṣaṃ samāviśya vipracittiḥ mahānujaḥ / daityāṃśca dānavāṃścaiva saṃhatānkṛtsnaśaśca tān
Translation
ध्वजलक्षं समाविश्य महानुजः विप्रचित्तिः। दैत्यान् दानवान् चापि संहतान् तान् कृत्स्नशः (अजयत्/जघ्ने)।
Word by Word
dhvaja-lakṣamthe banner-target
dhvaja-lakṣam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdhvaja (प्रातिपदिक) + lakṣa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष (ध्वजस्य लक्षम् = banner-target/standard as target)
samāviśyahaving entered/assailed
samāviśya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-viś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having entered/assailed’
vipracittiḥVipracitti
vipracittiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvipracitti (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; proper name
mahānujaḥthe great younger brother
mahānujaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + anuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय (‘great younger brother’)
daityānDaityas
daityān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
dānavānDānavas
dānavān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdānava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
evaindeed
eva:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात
saṃhatānslain/struck down
saṃhatān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-han (धातु) → saṃhata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies tān)
kṛtsnaśaḥentirely
kṛtsnaśaḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkṛtsnaśas (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) ‘entirely’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात
tānthose (them)
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; सर्वनाम