Shloka 5
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ब्रह्मक्षत्रेषु शस्तेषु किमर्थमिह जायते / पुनः पुनर्मनुष्येषु तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्
Transliteration
brahmakṣatreṣu śasteṣu kimarthamiha jāyate / punaḥ punarmanuṣyeṣu tannaḥ prabrūhi pṛcchatām
Translation
ब्रह्मक्षत्रेषु शस्तेषु किमर्थमिह जायते। पुनः पुनर्मनुष्येषु तन्नः प्रब्रूहि पृच्छताम्॥
Word by Word
ब्रह्मक्षत्रेषुamong brāhmaṇas and kṣatriyas
ब्रह्मक्षत्रेषु:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + क्षत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; द्वन्द्व (ब्रह्म च क्षत्रं च)
शस्तेषुexcellent/praised
शस्तेषु:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (praised/excellent)
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (हेतु/purpose)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक अव्यय; तत्पुरुष (कस्य अर्थः)
इहhere
इह:
Desha (देश/locative-adverbial)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb: here/in this world)
जायतेis born/arises
जायते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
पुनःagain
पुनः:
Kala (काल/iterative)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
पुनःagain
पुनः:
Kala (काल/iterative)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्त्यर्थक अव्यय (again)
मनुष्येषुamong humans
मनुष्येषु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनुष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन
तत्that (matter)
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘that (matter)’
नःto us/for us (our)
नः:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive) बहुवचन (enclitic); ‘of us/our’
प्रब्रूहिtell/explain
प्रब्रूहि:
Kriya (क्रिया/command)
TypeVerb
Rootप्र + ब्रू (धातु)
Formलोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन
पृच्छताम्of those who ask
पृच्छताम्:
Shashthi-Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृच्छत् (कृदन्त, शतृ-प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), बहुवचन; ‘of (us) who are asking’