Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 37
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिर्युगेशाः क्षणदाचराः / यः परं श्रुयते देवो यः परं श्रूयते तपः
Transliteration
candrasūryadvayaṃ jyotiryugeśāḥ kṣaṇadācarāḥ / yaḥ paraṃ śruyate devo yaḥ paraṃ śrūyate tapaḥ
Translation
चन्द्रसूर्यद्वयं ज्योतिः, युगेशाः क्षणदाचारिणः। यः परं श्रूयते देवः, यः परं श्रूयते तपः॥
Word by Word
चन्द्रसूर्यद्वयम्the pair of moon and sun
चन्द्रसूर्यद्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र + सूर्य + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective dvandva)
ज्योतिःlight; luminary
ज्योतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
युगेशाःlords of the ages
युगेशाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुग + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (yugasya īśāḥ)
क्षणदाचराःnight-wanderers (demons/spirits)
क्षणदाचराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षणदा + चर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; उपपद-तत्पुरुष (kṣaṇadāyāṃ caranti iti)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; relative pronoun
परम्supreme; highest
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; used adverbially = 'supremely'
श्रुयतेis heard; is spoken of
श्रुयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; relative pronoun
परम्supreme; highest
परम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; used adverbially
श्रूयतेis heard; is spoken of
श्रूयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
तपःausterity; penance
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन