Shloka 160
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
प्रतिभाति ते सर्वं तद्वाच्यं तु न कस्यचित् / सर्वाभिभावी तेन त्वं द्विजश्रेष्ठो भविष्यसि
Transliteration
pratibhāti te sarvaṃ tadvācyaṃ tu na kasyacit / sarvābhibhāvī tena tvaṃ dvijaśreṣṭho bhaviṣyasi
Translation
प्रतिभाति ते सर्वं तद्वाच्यं तु न कस्यचित् । सर्वाभिभावी तेन त्वं द्विजश्रेष्ठो भविष्यसि ॥
Word by Word
प्रतिभातिshines forth / becomes clear
प्रतिभाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति+भा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
तेto you
ते:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), चतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th) एकवचन (Singular) (also possible षष्ठी; here dative)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Viṣaya (विषय)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Demonstrative), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
वाच्यम्to be spoken / communicable
वाच्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाच्य (कृदन्त; √वच्)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
तुbut
तु:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारण-अव्यय (adversative/emphatic particle)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
कस्यचित्of anyone
कस्यचित्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite pronoun), पुल्लिङ्ग (Masculine/Generic), षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
सर्व-अभिभावीoverpowering all
सर्व-अभिभावी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व + अभिभाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); उपपद-तत्पुरुष (object-relation: 'overcoming all')
तेनthereby / by that
तेन:
Hetu/Karaṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Demonstrative), तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Pronoun), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
द्विजश्रेष्ठःbest of the twice-born
द्विजश्रेष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुष (genitive tatpuruṣa: 'best among the twice-born')
भविष्यसिyou will become
भविष्यसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद