Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 115
Vṛṣṇivaṃśa–Anukīrtana (Enumeration of the Vṛṣṇi Lineage) — Questions on Viṣṇu’s Human Descent
Devanagari script
ततस्तानब्रवीत्काव्यः कञ्चित्कालं प्रतीक्ष्यताम् / निरुत्सुकास्तपोयुक्ताः कालः कार्यार्थसाधकः
Transliteration
tatastānabravītkāvyaḥ kañcitkālaṃ pratīkṣyatām / nirutsukāstapoyuktāḥ kālaḥ kāryārthasādhakaḥ
Translation
ततः तान् अब्रवीत् काव्यः—कञ्चित्कालं प्रतीक्ष्यताम्; निरुत्सुकाः तपोयुक्ताः, कालः कार्यार्थसाधकः।
Word by Word
tataḥthen
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
tānthem
tān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
abravītsaid
abravīt:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (ब्रू धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
kāvyaḥKāvya (Śukra)
kāvyaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāvya (प्रातिपदिक; proper name/epithet of Śukra)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kañcitsome
kañcit:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootka (किम्-प्रातिपदिक)
Formअनिश्चित-विशेषण (indefinite), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifies ‘kālam’
kālamtime
kālam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
pratīkṣyatāmwait (please)
pratīkṣyatām:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootprati+īkṣ (ईक्ष् धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; आत्मनेपद; passive-like polite injunction ‘let it be waited’ = ‘wait’
nirutsukāḥwithout impatience
nirutsukāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnirutsuka (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
tapaḥ-yuktāḥengaged in austerity
tapaḥ-yuktāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottapas (प्रातिपदिक) + yukta (युज् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formसमास: तत्पुरुष (तपसा युक्ताः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
kālaḥtime
kālaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kārya-artha-sādhakaḥaccomplisher of the intended purpose
kārya-artha-sādhakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkārya (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + sādhaka (साध् धातु, ण्वुल्/क-प्रत्यय; प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (कार्यस्य अर्थस्य साधकः / कार्यार्थं साधकः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of ‘kālaḥ’)