Shloka 91
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा / प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः
Transliteration
punardvāravatīṃ prāpte tadā dānapatau tathā / pravavarṣa sahasrākṣaḥ kukṣau jalanidhestataḥ
Translation
पुनर्द्वारवतीं प्राप्ते तदा दानपतौ तथा । प्रववर्ष सहस्राक्षः कुक्षौ जलनिधेस्ततः ॥
Word by Word
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्त्यर्थक (again)
द्वारवतीम्Dvāravatī
द्वारवतीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
प्राप्तेwhen (he) had arrived
प्राप्ते:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्राप्त (प्रातिपदिक; √आप्/√प्राप् धातु-कृत)
Formक्त-प्रत्ययान्त; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; लोके सप्तमी (absolute locative): ‘when (he) had arrived’
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
दान-पतौwhen the lord of the Dānas (Bali) (was present/returned)
दान-पतौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः): ‘दानानां पतिः’ (Bali/Daitya-king)
तथाlikewise/also
तथा:
सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थक (so/likewise)
प्रववर्षrained forth
प्रववर्ष:
क्रिया (Verb/आख्यात)
TypeVerb
Rootप्र + √वृष् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd/प्रथम), एकवचन; परस्मैपद
सहस्र-अक्षःSahasrākṣa (Indra)
सहस्र-अक्षः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootसहस्र (प्रातिपदिक) + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहि-समास: ‘सहस्रम् अक्षाणि यस्य’ (Indra)
कुक्षौin the hollow/basin
कुक्षौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुक्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
जल-निधेःof the ocean
जल-निधेः:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुषः): ‘जलस्य निधिः’ (ocean)
ततःthereupon/from there
ततः:
सम्बन्ध/अपादानार्थ (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (from there/thereupon)