Shloka 47
Sāttvata–Vṛṣṇi–Andhaka Vamśa
Genealogical Enumeration of the Yādava Clans
Devanagari script
बाहुभ्यामेव गोविन्दो दिवसानेकविंशतिम् / प्रविष्टे च बिलं कृष्णे वसुदेवापुरस्सराः
Transliteration
bāhubhyāmeva govindo divasānekaviṃśatim / praviṣṭe ca bilaṃ kṛṣṇe vasudevāpurassarāḥ
Translation
गोविन्दः स्वबाहुभ्यामेव एकविंशतिदिवसानि यावत् युध्यन्; कृष्णे बिलं प्रविष्टे वसुदेवपुरस्सराः तमन्वयुः।
Word by Word
बाहुभ्याम्with (his) two arms
बाहुभ्याम्:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/Instrumental), द्विवचन
एवindeed/only
एव:
सम्बन्ध/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय
गोविन्दःGovinda
गोविन्दः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
दिवसान्days
दिवसान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन
एकविंशतिम्twenty-one
एकविंशतिम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएकविंशति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (संख्यावाचक), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; 'दिवसान्' इत्यस्य परिमाणविशेषण (quantifying adjective)
प्रविष्टेwhen (he) had entered
प्रविष्टे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeVerb
Rootप्र-विश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past passive participle, क्त), सप्तमी-एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध/locative absolute)
चand
च:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बिलम्the cave
बिलम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कृष्णेwhen Krishna (was)
कृष्णे:
अधिकरण (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृष्ण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; 'प्रविष्टे' इत्यनेन सह सप्तमी-सम्बन्ध (locative absolute)
वसुदेवVasudeva
वसुदेव:
सम्बन्ध (Genitival relation within compound)
TypeNoun
Rootवसुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद (पूर्वपद)
पुरःसराःhaving (Vasudeva) in front; led by Vasudeva
पुरःसराः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपुरःसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; 'वसुदेव' इत्यनेन सह षष्ठी-तत्पुरुषार्थे प्रयोगः (sense: having Vasudeva in front)