Previous Verse
Next Verse

Shloka 84

Mauneya Devagandharva–Apsaras Vamsha-Kirtana

Catalogue of Mauneya Gandharvas and Apsarases

इयं ब्रह्मधना नाम कन्या या सहिता शुभा / ब्रह्म तस्यापराहार इति शण्डो ऽभ्यभाषत

iyaṃ brahmadhanā nāma kanyā yā sahitā śubhā / brahma tasyāparāhāra iti śaṇḍo 'bhyabhāṣata

इयं शुभा सहिता कन्या ‘ब्रह्मधना’ नाम; ‘ब्रह्मैव तस्याः परोऽहारः’ इति शण्डोऽभ्यभाषत।

iyamthis (girl)
iyam:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; demonstrative pronoun
brahmadhanāBrahmadhanā (name: ‘Brahma’s-wealth’)
brahmadhanā:
Kartā (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootbrahma + dhanā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; षष्ठी-तत्पुरुष ‘brahmaṇaḥ dhanam’ → ‘brahmadhanā’ (as name)
nāmanamed
nāma:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय)
FormParticle (निपात) used in naming/apposition
kanyāgirl/maiden
kanyā:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootkanyā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
who
:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; relative pronoun
sahitāaccompanied/associated
sahitā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootsahita (कृदन्त; √sah धातु)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘accompanied/associated’
śubhāauspicious/beautiful
śubhā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; adjective qualifying kanyā
brahmaBrahma; ‘brahma’
brahma:
Karma (कर्म/quoted content)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st/प्रथमा) / Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; here as topic/quoted word
tasyāof her
tasyā:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
aparāhāraḥ(is) other sustenance/food
aparāhāraḥ:
Kartā (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootapara + āhāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular; ‘aparaḥ āhāraḥ’ = ‘other food/secondary sustenance’
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात) marking direct speech
śaṇḍaḥŚaṇḍa
śaṇḍaḥ:
Kartā (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootśaṇḍa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Singular
abhyabhāṣataspoke/declared
abhyabhāṣata:
Kriyā (क्रिया/verb)
TypeVerb
Rootabhi-√bhāṣ (धातु)
FormLuṅ (लुङ्/Aorist), Ātmanepada, 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular; with prefix abhi-