Shloka 68
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ
Transliteration
viśvāmitrasya putrāṇāṃ śunaḥśepho 'grajaḥ smṛtaḥ / madhucchandādayaścaiva kṛtadevau dhruvāṣṭakau
Translation
विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफोऽग्रजः स्मृतः। मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ॥
Word by Word
विश्वामित्रस्यof Viśvāmitra
विश्वामित्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन — masculine genitive singular
पुत्राणाम्of (his) sons
पुत्राणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन — masculine genitive plural
शुनःशेफःŚunaḥśepha
शुनःशेफः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootशुनःशेफ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — masculine nominative singular
अग्रजःelder brother / first-born
अग्रजः:
Karta (कर्ता) (predicate noun)
TypeNoun
Rootअग्रज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — masculine nominative singular
स्मृतःis said/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया) (verbal predicate)
TypeAdjective
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘is remembered/called’, masculine nominative singular
मधुच्छन्दादयःMadhucchandas and others
मधुच्छन्दादयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमधुच्छन्द (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (आदि-समास: ‘Madhucchandas and others’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — masculine nominative plural
चand
च:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
एवindeed/also
एव:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
कृतदेवौKṛtadeva (two persons of that name / the pair)
कृतदेवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृतदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन — masculine nominative dual (proper name)
ध्रुवाष्टकौDhruvāṣṭaka (the pair)
ध्रुवाष्टकौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootध्रुवाष्टक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन — masculine nominative dual (proper name)