Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः
Transliteration
sauhotrirapi saṃkruddho gaṅgāṃ rājā dvijottamāḥ / tadārājarṣiṇā pītāṃ gaṅgāṃ dṛṣṭvā surarṣayaḥ
Translation
सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां प्रति, राजन्, द्विजोत्तमाः; तदा राजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः।
Word by Word
सौहोत्रिःSauhotri (a person)
सौहोत्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौहोत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta (कर्ता; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसं + क्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle), उपसर्ग-युक्त
गङ्गाम्Ganga
गङ्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्विजोत्तमाःbest of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dvijānām uttamāḥ)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
राजर्षिणाby the royal sage
राजर्षिणा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (rājā ca ṛṣiś ca)
पीताम्drunk/imbibed
पीताम्:
Karma (कर्म; qualifier)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा (पिबति) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
गङ्गाम्Ganga
गङ्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु; √दृश्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सुरर्षयःdivine sages
सुरर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + ऋषि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (surāḥ eva ṛṣayaḥ / surāṇāṃ ṛṣayaḥ)