Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 23
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्
Transliteration
viśvāvasuḥ śratāyuśca ghṛtāyuścovarśīsutāḥ / amāva sostu vai jāte bhīmo rājātha viśvacit
Translation
विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्च वार्शीसुताः; अमावसो जातः भीमो राजा, अथ विश्वचित्।
Word by Word
विश्वावसुःViśvāvasu (name)
विश्वावसुः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name)
श्रतायुःŚratāyu (name)
श्रतायुः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootश्रतायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name; reading śratāyu)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
घृतायुःGhṛtāyu (name)
घृतायुः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootघृतायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
उर्वशीसुताःsons of Urvaśī
उर्वशीसुताः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootउर्वशी-सुत (प्रातिपदिक; उर्वशी + सुत)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; nominative plural masculine; षष्ठी-तत्पुरुष (उर्वश्याः सुताः)
अमावAmāva (name)
अमाव:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअमाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (variant of Amāva/Amāvasu)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; pronoun nominative singular masculine
तुthen / however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थक; adversative/emphatic
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), निश्चयार्थक; emphatic ‘indeed’
जातेwhen born / after being born
जाते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) → जात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्यय (PPP), पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; locative absolute with implied ‘when/after he was born’
भीमःBhīma
भीमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभीम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name)
राजाking
राजा:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/प्रारम्भार्थक; ‘then/and then’
विश्वचित्Viśvacit (name)
विश्वचित्:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootविश्वचित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; nominative singular masculine (proper name)