Shloka 82
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
इत्युक्तः स निराक्रामन्नगराद्वचना द्विभोः / न चैनं वारयामास वसिष्ठो भगवानृषिः
Transliteration
ityuktaḥ sa nirākrāmannagarādvacanā dvibhoḥ / na cainaṃ vārayāmāsa vasiṣṭho bhagavānṛṣiḥ
Translation
इत्युक्तः स निराक्रामन्नगराद् वचनाद् द्विभोः; न चैनं वारयामास वसिष्ठो भगवानृषिः।
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative ‘thus’)
uktaḥ(being) addressed
uktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvac (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been spoken to’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
nirākrāmatdeparted/went out
nirākrāmat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkram (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: निर्-आ-
nagarātfrom the city
nagarāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootnagara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
vacanātbecause of the word/command
vacanāt:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन
dvibhoḥof the twice-born (brahmin)
dvibhoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootdvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
enamhim
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
vārayāmāsastopped/forbade
vārayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative) ‘caused to stop/forbade’
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
bhagavānvenerable
bhagavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ṛṣiḥsage
ṛṣiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन