Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 193
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
श्यामो युवा लोहिताक्षो दीप्तास्यो मीतभाषितः / आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः
Transliteration
śyāmo yuvā lohitākṣo dīptāsyo mītabhāṣitaḥ / ājānubāhuḥ sumukhaḥ siṃhaskandho mahābhujaḥ
Translation
श्यामो युवा लोहिताक्षो दीप्तास्यो मीतभाषितः; आजानुबाहुः सुमुखः सिंहस्कन्धो महाभुजः।
Word by Word
श्यामःdark-complexioned
श्यामः:
विशेषण (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootश्याम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
युवाyoung
युवा:
विशेषण
TypeAdjective
Rootयुवन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (irregular stem युवन् → युवा)
लोहिताक्षःred-eyed
लोहिताक्षः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootलोहित + अक्षि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि ‘whose eyes are red’
दीप्तास्यःradiant-faced
दीप्तास्यः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootदीप्त + आस्य (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि ‘having a radiant face/mouth’
मीतभाषितःmeasured in speech
मीतभाषितः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमीत + भाषित (कृदन्त; √भाष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘मीत’ (measured) + ‘भाषित’ (spoken) कर्मधारय; भूतकृदन्त-प्रधान
आजानुबाहुःlong-armed (to the knees)
आजानुबाहुः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootआ + जानु + बाहु (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि ‘whose arms reach to the knees’
सुमुखःhandsome-faced
सुमुखः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसु + मुख (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘good-faced’
सिंहस्कन्धःlion-shouldered
सिंहस्कन्धः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootसिंह + स्कन्ध (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘lion-shouldered’
महाभुजःmighty-armed
महाभुजः:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमहा + भुज (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय ‘great-armed’