Previous Verse
Next Verse

Shloka 101

Gāndharva-lakṣaṇa

Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga

ततो वसिष्ठो भगवान्पित्रा त्यक्तं न वारयत् / अभिषेक्ष्याम्यहं नष्टे पश्चादेनमिति प्रभुः

tato vasiṣṭho bhagavānpitrā tyaktaṃ na vārayat / abhiṣekṣyāmyahaṃ naṣṭe paścādenamiti prabhuḥ

ततः भगवान् वसिष्ठः पित्रा त्यक्तं तं निवारयामास न; प्रभुः उवाच— “नष्टेऽस्मिन् पश्चादेनम् अहम् अभिषेक्ष्यामि” इति।

tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
vasiṣṭhaḥVasiṣṭha
vasiṣṭhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
bhagavānthe venerable one
bhagavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhagavat (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
pitrāby the father
pitrā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Instrumental (तृतीया/3), Singular (एकवचन)
tyaktamabandoned, forsaken
tyaktam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottyaj (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त), Neuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन); used predicatively with implied object (him)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), negation particle (निषेध)
vārayatprevented, restrained
vārayat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛ (धातु) [causative: vāray-]
FormCausative verb (णिजन्त), Imperfect (लङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
abhiṣekṣyāmiI shall consecrate/anoint
abhiṣekṣyāmi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√sic (धातु)
FormSimple future (लृट्), 1st person (उत्तमपुरुष), Singular (एकवचन), Parasmaipada (परस्मैपद)
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootaham (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
naṣṭewhen (he) is gone/lost
naṣṭe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootnaś (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त-कृदन्त) used as locative absolute; Locative (सप्तमी/7), Singular (एकवचन), Masculine/Neuter context-dependent; here: locative absolute sense “when (he) is lost/has perished”
paścātafterwards
paścāt:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpaścāt (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), adverb (क्रियाविशेषण)
enamhim
enam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootenad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Accusative (द्वितीया/2), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormAvyaya (अव्यय), quotative particle (इति-प्रयोग)
prabhuḥthe lord/master
prabhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)