Shloka 65
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
विवस्वांस्तु यथा श्रुत्वा क्रुद्धस्त्वष्टारमभ्ययात् / त्वष्टा तु तं यथान्यायमर्चयित्वा विभावसुम्
Transliteration
vivasvāṃstu yathā śrutvā kruddhastvaṣṭāramabhyayāt / tvaṣṭā tu taṃ yathānyāyamarcayitvā vibhāvasum
Translation
विवस्वान् तु यथा श्रुत्वा क्रुद्धः त्वष्टारम् अभ्ययात्; त्वष्टा तं विभावसुम् यथान्यायम् अर्चयित्वा।
Word by Word
विवस्वान्Vivasvat (the Sun)
विवस्वान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुthen/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
यथाas/when
यथा:
सम्बन्ध (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थक
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
विशेषण (Qualifier of विवस्वान्)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (प्रातिपदिक; क्त from √क्रुध्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय
त्वष्टारम्Tvaṣṭṛ
त्वष्टारम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभ्ययात्went to/approached
अभ्ययात्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअभि-या (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
त्वष्टाTvaṣṭṛ
त्वष्टा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootत्वष्टृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुthen/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यथाaccording to
यथा:
सम्बन्ध (Manner)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारार्थक
न्यायम्properly/according to rule
न्यायम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial accusative)
TypeNoun
Rootन्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; अव्ययीभावार्थे (यथान्यायम् = as is proper)
अर्चयित्वाhaving honored/worshipped
अर्चयित्वा:
पूर्वकाल (Prior action)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) with इत्वा-प्रत्यय
विभावसुम्Vibhāvasu (the Sun)
विभावसुम्:
कर्म (Karma/Object apposition)
TypeNoun
Rootविभावसु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (तम् इत्यस्य विशेषण/अप्पोजिशन)