Shloka 4
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
त्वत्तोये मेदिनीं पूर्वं खनद्भिः सगरात्मजैः / अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णमृषिसेवितम्
Transliteration
tvattoye medinīṃ pūrvaṃ khanadbhiḥ sagarātmajaiḥ / adho nipātitaṃ kṣetraṃ gokarṇamṛṣisevitam
Translation
त्वत्तोये सगरात्मजैः पूर्वं मेदिनीं खनद्भिः अधो निपातितं क्षेत्रं गोकर्णं मुनिभिः सेवितम्।
Word by Word
tvad-toyein your water
tvad-toye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + toya (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); toya-शब्दः नपुंसकलिङ्गः; षष्ठी-तत्पुरुषः (tvad-षष्ठी + toye-सप्तमी) = 'त्वदीये तोये'
medinīmthe earth
medinīm:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmedinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
pūrvamformerly / earlier
pūrvam:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Avyaya), कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
khanadbhiḥby (those) digging
khanadbhiḥ:
Karana (करण)
TypeVerb
Rootkhan (खन् धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (Present active participle/शतृ), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); परस्मैपदी; 'खनद्भिः' = 'by those who were digging'
sagara-ātmajaiḥby the sons of Sagara
sagara-ātmajaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootsagara (प्रातिपदिक) + ātmaja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural); षष्ठी-तत्पुरुषः (सगरस्य आत्मजाः)
adhasdownwards / below
adhas:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootadhas (अधस् अव्यय)
Formअव्यय (Avyaya), देशवाचक क्रियाविशेषण (spatial adverb)
nipātitamcaused to fall / cast down
nipātitam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootni-√pat (पत् धातु)
Formभूतकृदन्त (Past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular); कर्मणि प्रयोगार्थः (passive sense)
kṣetramthe sacred place/field
kṣetram:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
gokarṇamGokarṇa
gokarṇam:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक) + karṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); कर्मधारयः—'गोकर्णम्' (cow-ear; proper name)
ṛṣi-sevitamserved/visited by sages
ṛṣi-sevitam:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṛṣi (प्रातिपदिक) + sevita (सेव् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); तृतीया-तत्पुरुषः (ऋषिभिः सेवितम्)