Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
नातिक्रामति सो ऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः / कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः
Transliteration
nātikrāmati so 'dyāpi sīmānaṃ payasāṃ nidhiḥ / kṛtaṃ rāmeṇa mahatā na tu sajjaṃ mahaddhanuḥ
Translation
नातिक्रामति सोऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः। कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः॥
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
अतिक्रामतिcrosses / transgresses
अतिक्रामति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअति + क्रम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe/it
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्यापिeven today
अद्यापि:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb: even today)
सीमानम्boundary
सीमानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
पयसाम्of waters
पयसाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
निधिःtreasury/store; (here) the ocean
निधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतम्done / made
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (इदं) कर्म/कार्य-रूपेण
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat
महता:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (रामेण)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विभेद (but)
सज्जम्ready / prepared
सज्जम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसज्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पाठे) ‘सज्जं’ = सज्जम् (ready)
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धनुः इति विशेषणम्
धनुःbow
धनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन