Shloka 25
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
जैमिनिरुवाच एवं संप्रार्थ्यमानस्तु मुनिभिर्भृगुपुङ्गवः / तमनुद्रुत्य मेधावी धर्ममुद्दिश्य केवलम्
Transliteration
jaiminiruvāca evaṃ saṃprārthyamānastu munibhirbhṛgupuṅgavaḥ / tamanudrutya medhāvī dharmamuddiśya kevalam
Translation
जैमिनिरुवाच—एवं संप्रार्थ्यमानस्तु मुनिभिर्भृगुपुङ्गवः । तमनुद्रुत्य मेधावी धर्ममुद्दिश्य केवलम् ॥
Word by Word
जैमिनिःJaimini
जैमिनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वक्ता
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण)
संप्रार्थ्यमानःbeing earnestly requested
संप्रार्थ्यमानः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम् + प्र + अर्थ् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपद-प्रयोगे शानच्/यमान-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive/mediopassive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being earnestly requested’
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (निपात), विरोध/अन्वयार्थक
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भृगुपुङ्गवःthe foremost of the Bhṛgus
भृगुपुङ्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु + पुङ्गव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भृगूणां पुङ्गवः), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अनुद्रुत्यhaving followed
अनुद्रुत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + द्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having followed/run after’
मेधावीthe wise one
मेधावी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; गुणवाचक (wise)
धर्मम्dharma
धर्मम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उद्दिश्यintending, aiming at
उद्दिश्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootउद् + दिश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund), ‘having aimed at/with reference to’
केवलम्only, solely
केवलम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रयोगः (क्रियाविशेषण), ‘only/merely’