Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
व्यजृंभत च कल्पान्ते मरुद्भिरिव चानलः / तस्य चार्णवगंभीराद्वपुषः कोपपावकः
Transliteration
vyajṛṃbhata ca kalpānte marudbhiriva cānalaḥ / tasya cārṇavagaṃbhīrādvapuṣaḥ kopapāvakaḥ
Translation
कल्पान्ते मरुद्भिरिवानलः व्यजृंभत; तस्यार्णवगंभीराद्वपुषः कोपपावकः प्रादुरभूत्।
Word by Word
व्यजृंभतexpanded, flared up
व्यजृंभत:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजृम्भ् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्ग ‘वि-’
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कल्पान्तेat the end of an aeon
कल्पान्ते:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकल्पान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; तत्पुरुष: कल्पस्य अन्तः
मरुद्भिःwith the winds (Maruts)
मरुद्भिः:
सहकारक (Association/सह)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
इवlike
इव:
उपमान (Standard of comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अनलःfire
अनलः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध/Genitive), एकवचन
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अर्णवगंभीरात्from (something) ocean-deep
अर्णवगंभीरात्:
अपादान (Source/अपादान)
TypeAdjective
Rootअर्णव-गंभीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान/Ablative), एकवचन; तत्पुरुष: अर्णववत् गंभीरः
वपुषःfrom the body (of him)
वपुषः:
सम्बन्ध (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवपुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
कोपपावकःthe fire of wrath
कोपपावकः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकोप + पावक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: कोपस्य पावकः