Shloka 5
Asamañjasa-tyāga (Abandoning Asamañjasa) — Sagara-carita Continuation
Devanagari script
विनयाचा रसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः / बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः
Transliteration
vinayācā rasanmārganirapekṣāḥ samantataḥ / babādhire jagatsarvamasurā iva kāmataḥ
Translation
विनयाचारसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः । बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः ॥
Word by Word
विनय-आचाराः(their) humble conduct
विनय-आचाराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविनय (प्रातिपदिक) + आचार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः तत्पुरुष: विनयस्य आचाराः (conduct of humility)
असत्-मार्ग-निरपेक्षाःindifferent to the right path
असत्-मार्ग-निरपेक्षाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootअसत् (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक) + निरपेक्ष (कृदन्त/विशेषण; √ईक्ष् धातु with निर्- + a- privative)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः तत्पुरुष: असतः मार्गस्य निरपेक्षाः (indifferent to the good path / heedless of right path)
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense: ‘everywhere’)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
बबाधिरेthey afflicted/oppressed
बबाधिरे:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Root√बाध् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद; अर्थः ‘पीडयामासुः/अपीडयन्’
जगत्the world
जगत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वम्entire
सर्वम्:
Karma (कर्म/Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; जगत्-विशेषण
असुराःthe demons
असुराः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/Comparative marker)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-प्रयोगे (particle of comparison)
कामतःat will; as they pleased
कामतः:
Hetu (हेतु/Cause-manner)
TypeIndeclinable
Rootकामतः (अव्यय; काम + तस्)
Formअव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त; हेतौ/रीत्यर्थे (according to desire/at will)