Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 58
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
सतस्मै तत्परिश्रुत्य दास्यामीति गवामिषम् / आदत्त च निधिं तं तु पिशाचेनानुमोदितः
Transliteration
satasmai tatpariśrutya dāsyāmīti gavāmiṣam / ādatta ca nidhiṃ taṃ tu piśācenānumoditaḥ
Translation
स तस्मै तत्परिश्रुत्य “दास्यामि” इति गवामिषं प्रतिज्ञाय, पिशाचेनानुमोदितः स निधिं तं च आदत्त।
Word by Word
सतस्मैto the good man / to the virtuous one
सतस्मै:
सम्प्रदान (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
तत्that
तत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; (अव्ययवत् उपसर्गार्थे)
परिश्रुत्यhaving heard (it) fully
परिश्रुत्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main action/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootपरि-श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; ‘having heard fully’
दास्यामिI will give
दास्यामि:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष?; actually उत्तमपुरुष (1st person/उत्तमपुरुष), एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative particle)
गवाम्of cows
गवाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
इषम्food; fodder
इषम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आदत्तhe took
आदत्त:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-दा (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person/प्रथमपुरुष), एकवचन; आत्मनेपद
चand
च:
सम्बन्ध (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
निधिम्treasure
निधिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तम्that (one/it)
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तुbut
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (adversative/emphatic particle)
पिशाचेनby a piśāca (ghoul)
पिशाचेन:
करण (Instrument/Agentive means/करण)
TypeNoun
Rootपिशाच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
अनुमोदितःapproved/consented (by)
अनुमोदितः:
कर्तृ (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootअनु-√मुद् (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मणि प्रयोगार्थः