Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
एवमुक्ते तु मुनिना वैदर्भ्यान्वयवर्द्धनम् / वरयामास तनयं पुत्रानन्यास्तथा परा
Transliteration
evamukte tu muninā vaidarbhyānvayavarddhanam / varayāmāsa tanayaṃ putrānanyāstathā parā
Translation
एवमुक्ते मुनिना वैदर्भ्याऽन्वयवर्धनम्। तनयं वरयामास; परा तु पुत्रान् अन्यान् तथा॥
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
उक्तेwhen (this was) said
उक्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Locative absolute)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) → उक्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्यय (PPP), सप्तमी-विभक्ति (Locative, 7th), एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute): 'when (it was) said'
तुthen/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात
मुनिनाby the sage
मुनिना:
Karana (करण/Agent in locative absolute context)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental, 3rd), एकवचन
वैदर्भ्याःof the princess of Vidarbha
वैदर्भ्याः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवैदर्भी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive, 6th), एकवचन
अन्वयवर्द्धनम्the increaser of (her) lineage
अन्वयवर्द्धनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootअन्वय-वर्द्धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अन्वयस्य वर्द्धनम् (increaser of lineage)
वरयामासchose
वरयामास:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; अर्थ: 'chose/selected'
तनयम्a son
तनयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), एकवचन
पुत्रान्sons
पुत्रान्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative, 2nd), बहुवचन (Plural)
अन्याःthe others (wives)
अन्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), बहुवचन (Plural)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
पराthe other one (wife)
परा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative, 1st), एकवचन