Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्

Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage

स च तत्रावसत्प्रीतस्तच्छुश्रूषापरायमः / पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा भक्तियुक्तश्चिरं तदा

sa ca tatrāvasatprītastacchuśrūṣāparāyamaḥ / patnībhyāṃ saha dharmātmā bhaktiyuktaściraṃ tadā

स च तत्रावसत्प्रीतस्तच्छुश्रूषापरायमः। पत्नीभ्यां सह धर्मात्मा भक्तियुक्तश्चिरं तदा॥

saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय)
tatrathere
tatra:
Desha-adhikarana (देशाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb (देशवाचक)
avasatdwelt, stayed
avasat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootā-√vas (धातु)
FormImperfect (लङ्), 3rd person, Singular; parasmaipada
prītaḥpleased, delighted
prītaḥ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootprīta (प्रातिपदिक; √prī धातु क्त)
FormPast participle (क्त) used adjectivally; Masculine, Nominative, Singular
tat-śuśrūṣā-parāyaṇaḥdevoted to his service
tat-śuśrūṣā-parāyaṇaḥ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Roottat (सर्वनाम) + śuśrūṣā (प्रातिपदिक) + parāyaṇa (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa compound; Masculine, Nominative, Singular; ‘devoted to service of that (sage)’
patnībhyāmwith (his) two wives
patnībhyām:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootpatnī (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Instrumental, Dual
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सहार्थ)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormPrepositional indeclinable governing Instrumental
dharmātmārighteous-souled
dharmātmā:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootdharma + ātman (धर्म + आत्मन्)
FormBahuvrīhi compound; Masculine, Nominative, Singular; ‘whose nature is dharma’
bhakti-yuktaḥendowed with devotion
bhakti-yuktaḥ:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhakti (प्रातिपदिक) + yukta (√yuj धातु क्त)
FormTatpuruṣa compound; past participle yukta used adjectivally; Masculine, Nominative, Singular
ciramfor a long time
ciram:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootcira (प्रातिपदिक/अव्ययवत्)
FormAdverb (कालवाचक) used as indeclinable accusative
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikarana (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
FormTemporal adverb (कालवाचक)