Shloka 48
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
मारीचं कण्यपं देवी भर्त्तारं प्राञ्जलिस्तदा / हतपुत्रास्मि भगवन्नादित्यैस्तव सूनुभिः
Transliteration
mārīcaṃ kaṇyapaṃ devī bharttāraṃ prāñjalistadā / hataputrāsmi bhagavannādityaistava sūnubhiḥ
Translation
तदा देवी दितिः प्राञ्जलिः स्वं भर्तारं मारीचं कश्यपं प्रोवाच— “भगवन्, तव सूनुभिरादित्यैः मम पुत्रा हताः; अहं हतपुत्रास्मि।”
Word by Word
मारीचम्Marīca
मारीचम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमारीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
कश्यपम्Kaśyapa
कश्यपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
देवीthe goddess (Diti)
देवी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
भर्तारम्husband
भर्तारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभर्तृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्राञ्जलिःwith folded hands
प्राञ्जलिः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्राञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देवी-सम्बन्धि)
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
हत-पुत्राwhose sons are slain / bereft of sons
हत-पुत्रा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहत (कृदन्त, √हन् धातु) + पुत्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (हताः पुत्राः यस्याः)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन
भगवन्O venerable one
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
आदित्यैःby the Ādityas
आदित्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/सह), बहुवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
सूनुभिःby (your) sons
सूनुभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसूनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन