Shloka 33

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

Devanagari script

हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः / प्रह्लादः पूर्वजस्तेषामनुह्ना दस्तथापरः

Transliteration

hiraṇyakaśipoḥ putrāścatvāraḥ sumahābalāḥ / prahlādaḥ pūrvajasteṣāmanuhnā dastathāparaḥ

Translation

हिरण्यकशिपोः पुत्राश्चत्वारः सुमहाबलाः। प्रह्लादः पूर्वजस्तेषाम्, अनुह्लादोऽथ दः परः॥

Word by Word

• हिरण्यकशिपोः: of Hiraṇyakaśipu
• हिरण्यकशिपोः: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: हिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); समासः—हिरण्य + कशिपु (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• चत्वारः: four
• चत्वारः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (प्रातिपदिक; संख्याशब्द)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषणम् (adjective) पुत्राः इति

• सुमहाबलाः: very mighty
• सुमहाबलाः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु + महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन (Plural), पुल्लिङ्ग (Masculine); समासः—सु-महाबल (कर्मधारयः)

• प्रह्लादः: Prahlāda
• प्रह्लादः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• पूर्वजः: the eldest (born earlier)
• पूर्वजः: कर्ता (Karta/Predicate)
• Type: Noun
• Root: पूर्वज (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); विधेय (predicate nominative)

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); सर्वनाम (pronoun)

• अनुह्ना: Anuhnā
• अनुह्ना: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: अनुह्न (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• दः: Da
• दः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: द (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)

• तथा: likewise
• तथा: सम्बन्ध/वाक्योपपादक (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner/‘thus, likewise’)

• अपरः: the other (the fourth)
• अपरः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine); विशेषणम् (adjective) (चतुर्थः पुत्रः)