Shloka 37
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
स यां प्रतिज्ञामारूढस्तां सम्यक्परिपूर्य च / सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्
Transliteration
sa yāṃ pratijñāmārūḍhastāṃ samyakparipūrya ca / saptadvīpābdhinagaragrāmāyatanamālinīm
Translation
स यां प्रतिज्ञामारूढः तां सम्यक् परिपूर्य च । सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीं भूमिं पालयामास ॥
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
याम्which
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
प्रतिज्ञाम्vow, promise
प्रतिज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरूढःhaving undertaken/ascended (to)
आरूढः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying सः)
ताम्that (vow)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम (correlative pronoun)
सम्यक्properly, completely
सम्यक्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
परिपूर्यhaving fulfilled
परिपूर्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-पूॄ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having fulfilled’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्(earth) adorned with seven continents, oceans, cities, villages, and abodes
सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक) + आयतन (प्रातिपदिक) + मालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-समास; विशेषण (qualifying मेदिनीम् understood: ‘earth’)